|
หลังจากการดัดฟันเสร็จสิ้นสมบูรณ์แล้ว ทันตแพทย์จะทำการถอดเครื่องมือดัดฟันออกทั้งหมด คนทั่วไปคิดว่าการรักษานั้นจบลงแล้ว และไม่ต้องทำอะไรเพิ่มเติมอีก แต่ความจริงแล้วการปฏิบัติตัวให้ถูกต้องภายหลังจากการถอดเครื่องมือดัดฟัน ออกไปแล้วเป็นสิ่งสำคัญมาก และยังถือว่า เป็นขั้นตอนหนึ่งของกระบวนการดัดฟันอยู่ ถ้าคนไข้คนใดไม่ปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด ฟันที่จัดเสร็จสมบูรณ์แล้วก็อาจจะกลับมาสู่สภาพเดิมได้ ซึ่งข้อแนะนำการปฏิบัติตนหลังจากดัดฟันเสร็จแล้วมีดังนี้
* ใส่เครื่องมือหลังดัดฟันหรือรีเทนเนอร์ ( Retainer) และกลับมาตรวจตามที่ทันตแพทย์ดัดฟันสั่งอย่างเคร่งครัด
* กรณีรีเทนเนอร์ เสียหายหรือชำรุด ให้รีบมาพบทันตแพทย์เพื่อทำรีเทนเนอร์อันใหม่
* ถ้าฟันที่จัดเสร็จเรียบร้อยแล้ว เริ่มมีการบิดเก หรือเคลื่อนที่ออกไปนอกแนวเดิมให้รีบกลับมาพบทันตแพทย์ดัดฟันโดยเร็วที่สุด เพื่อทำการแก้ไข
* รักษาความสะอาดช่องปากและทำความสะอาดรีเทนเนอร์อยู่เสมอพบทันตแพทย์เพื่อตรวจสุขภาพฟัน และเช็คสภาพของฟันว่ามีการเคลื่อนที่หรือไม่ทุกๆ 6 เดือน
ข้อปฏิบัติในระหว่างการดัดฟัน
วันนี้เราจะมารู้จักกับข้อปฎิบัติและข้อที่ควรหลีกเลี่ยงในระหว่างที่กำลังดัดฟันกันดีกว่าครับ เพื่อที่เพื่อนๆจะได้ปฏิบัติตัวกันได้อย่างถูกต้องในระหว่างทำการดัดฟันกันนะครับ เราเริ่มกันมาดูกันเลยดีกว่า...
1. หลีกเลี่ยงการเคี้ยวอาหารแข็ง เหนียวและกรอบทั้งหลาย เช่น การเคี้ยวก้อนน้ำแข็ง ปลาหมึก ถั่ว ลูกอม ท้อฟฟี่ และหมากฝรั่ง เพราะจะทำให้เครื่องมือดัดฟันหลุดได้
2. การรับประทานผัก ผลไม้ ควรตัดแบ่งเป็นชิ้นเล็กพอคำ และเคี้ยวด้วยฟันกรามข้างหลัง ควรเลือกรับประทานของอ่อน ๆ
3. ในระยะแรกของการดัดฟันมักจะเจ็บฟันและอาจมีแผลเกิดขึ้นในช่องปาก ซึ่งอาการจะค่อย ๆ ทุเลาลงในสัปดาห์ที่ 2 การลดการระคายเคืองโดยนำขี้ผึ้งที่ได้รับจากทันตแพทย์ทาปิดทับบริเวณที่ แหลมคมและการดื่มน้ำให้มาก จะทำให้แผลหายเร็วขึ้น
4. ถ้ามีลวดเส้นเล็ก ๆ งอมาแทงริมฝีปากหรือแก้ม ให้ใช้ของไม่มีคม เช่น ยางลบปลายดินสอเช็ดแอลกอฮอล์ กดปลายลวดเข้าไป
5. แปรงฟันทุกครั้งหลังรับประทานอาหาร เพื่อลดการเกิดฟันผุในระหว่างการดัดฟัน
6. ในระหว่างการดัดฟันควรพบทันตแพทย์ดัดฟันเพื่อขูดหินปูน ทำความสะอาดฟันและตรวจฟันผุทุก ๆ 6 เดือน
อาการเจ็บจากการดัดฟัน
อาการเจ็บฟันหลังจากปรับเครื่องมือดัดฟันใหม่ ๆ เกิดจากการที่หลอดเลือดถูกกด จากแรงที่ดันฟันซึ่งเป็นการเริ่มต้นของขบวนการทางชีวภาพที่ทำให้ฟันเคลื่อน ไปได้ อาการเจ็บนี้จะบรรเทาลงใน 3-5 วัน คนไข้สามารถทานยาแก้ปวด เช่น paracetamol เพื่อบรรเทาอาการปวดได้ นอกจากนี้ การเคี้ยวอาหาร (ที่ไม่แข็งเหนียว ที่อาจทำให้เครื่องมือหลุด) ในช่วง 8 ชั่วโมงแรกหลังจากการปรับเครื่องมือ จะเป็นขยับฟันบริเวณที่แรงกด และเป็นการกระตุ้นการไหลเวียนโลหิตรอบรากฟัน จะช่วยบรรเทาอาการปวดได้
จะเห็นได้ว่ากว่าจะมีฟัน และรอยยิ้มที่สวยๆ ไว้อวดหนุ่มๆสาวๆ แล้ว เราอาจจะต้องแลกมาด้วยความเจ็บปวดนิดหน่อย แต่รับรองว่าหลังจากผ่านการดัดฟันออกมาแล้ว จะมีรอยยิ้มที่สวยๆ หล่อ ออกมาให้เห็นกันแน่นอน
ฟันเคลื่อนได้อย่างไร
เมื่อมีแรงกดที่ฟัน กระดูกบริเวณรากฟันด้านที่ถูกกดจะเกิดการละลายตัว ทำให้ฟันเคลื่อนที่ไปในทิศทางนั้น ส่วนกระดูกด้านตรงข้ามจะเกิดการสร้างเสริมกระดูกใหม่ ขบวนการละลายตัวและเสริมสร้างใหม่ของกระดูกนั้น เป็นไปอย่างค่อยเป็นค่อยไป ฟันที่กำลังเคลื่อนอาจมีอาการโยกเล็กน้อยมากกว่าฟันที่อยู่นิ่ง ไม่ถือว่าเป็นพยาธิสภาพ
หวังว่าความรู้ของบทความต่างๆ น่าจะให้ความรู้สำหรับเพื่อนๆและน้องๆที่กำลังคิดจะดัดฟัน หรือดัดฟัน และคนที่กำลังมองหาข้อมูลดัดฟันนะครับ และในโอกาสหน้าจะนำคลีนิคดัดฟันมาแนะนำกันครับ
การทำงานของเครื่องมือดัดฟันแบบติดแน่น
ฟันแต่ละซี่ก็เหมือนตู้โบกี้รถไฟ เวลาติด Bracket หรือแบนด์บนฟันแต่ละซี่ ก็เหมือนติดล้อไว้ที่ตู้โบกี้แต่ละตู้ จะได้มีอะไรที่ใช้จับฟันให้เคลื่อนได้ ลักษณะ Bracket ก็เหมือนล้อรถไฟที่มีร่องตรงกลางให้เลื่อนไปตามรางรถไฟ หรือลวด เวลาติด Bracket จะติดตรงกลางฟันตรงที่ Bracket ควรจะอยู่ ดังนั้นถ้าฟันเกมาก ก็จะเห็น Bracket ที่เพิ่งติด ขึ้น ๆ ลง ๆ เป็นงูเลื้อย ลวดเปรียบเหมือนรางรถไฟแตกต่างที่ตอนแรก จะใช้ลวดนิ่ม ๆ เส้นเล็ก ๆ ใส่ลงไปตามร่องของ Bracket ให้ฟันเรียงกันก่อน ฟันเลื่อนได้จากความสปริงตัวของลวด อาจใช้ยางสีกลม ๆ คล้อง หรือใช้ลวดเส้นเล็ก ๆ มัดกันไม่ให้ลวดเลื่อนหลุดออกจาก Bracket เวลาฟันเลื่อน เมื่อฟันเริ่มเรียงตรงกันในแนวบน-ล่าง ก็เริ่มใช้ลวดเส้นใหญ่ขึ้นแข็งขึ้น จากนั้นก็ใช้ยางที่เป็นลักษณะคล้ายโซ่ ดึงฟันโดย Bracket จะเลื่อนไปตามลวดไปในช่องที่ถอนฟันไว้ เหมือนการเลื่อนตู้รถไฟไปตามรางรถไฟ จะเลื่อนทีละซี่ หรือเลื่อนเป็นกลุ่มฟันก็ได้ การเคลื่อนฟันไปตามลวด จะมีความฝืดของลวดที่เสียดสี Bracket เป็นปัจจัยสำคัญ บางครั้งจึงใช้ลวดที่ดัดขึ้นพิเศษเพื่อใช้ในการเคลื่อนฟันไปในทิศทางที่ต้องการ
|